Bất động sản liền kề là gì: nhà liền kề, shophouse và quyền lối đi

Khi nghe "bất động sản liền kề", bạn đang nói tới loại nhà xây sát nhau thành dãy, hay quyền pháp lý giữa hai thửa đất nằm cạnh nhau? Đây là chỗ rất nhiều người, kể cả người mới vào nghề, bị lẫn, vì cụm từ này có hai nghĩa khác hẳn nhau.

Nghĩa thứ nhất là một loại hình sản phẩm: nhà liền kề, dãy nhà nhiều tầng xây sát nhau trên các lô đất liền nhau. Nghĩa thứ hai là một khái niệm pháp lý: quyền đối với bất động sản liền kề, tức quyền của thửa đất này được dùng nhờ thửa đất kề bên cho lối đi hay cấp thoát nước. Bài này tách rõ cả hai, vì người làm nghề cần phân biệt được để không tư vấn nhầm và không bỏ sót rủi ro.

Nhà liền kề: loại hình phổ biến trong khu đô thị

Nhà liền kề là loại nhà ở riêng lẻ gồm nhiều căn xây sát nhau thành dãy, trên những lô đất nằm liền nhau và dùng chung hệ thống hạ tầng của khu vực. Đặc điểm dễ nhận nhất là chiều ngang hẹp hơn nhiều so với chiều sâu, nên nhà thường cao tầng để bù diện tích.

Loại hình này gắn với các khu đô thị quy hoạch sẵn, mật độ xây dựng thường quanh 80 tới 90% diện tích lô đất. Vì nằm trong quy hoạch đồng bộ, nhà liền kề có hạ tầng, đường nội khu và tiện ích khá chuẩn, đó là lý do nó là sản phẩm quen mặt mà gần như môi giới nào cũng từng chạm tới.

Nhà liền kề, nhà phố thương mại và biệt thự liền kề khác nhau ra sao

Ba cái tên này hay đi cùng nhau nhưng phục vụ mục đích khác nhau, và khách thường hỏi để chọn. Bảng dưới đây gom các điểm phân biệt cốt lõi.

Điểm cần nhớ khi tư vấn: shophouse hấp dẫn vì khai thác kinh doanh được, nhưng nhiều dự án chỉ cấp sổ 50 năm thay vì lâu dài, nên giá và bài toán đầu tư khác hẳn nhà liền kề thông thường. Đây là một trong các loại hình bất động sản mà bạn nên nắm chắc trước khi nhận bán, để không hứa nhầm pháp lý cho khách.

Quyền đối với bất động sản liền kề là gì

Đây là nghĩa pháp lý, hoàn toàn khác loại hình ở trên. Quyền đối với bất động sản liền kề là quyền được thực hiện trên một thửa đất (gọi là bất động sản chịu hưởng quyền) để phục vụ việc khai thác một thửa đất khác của người khác (gọi là bất động sản hưởng quyền). Quy định này nằm trong Bộ luật Dân sự 2015.

Quyền này được xác lập do địa thế tự nhiên, theo quy định của luật, theo thỏa thuận hoặc theo di chúc. Trên thực tế, các quyền hay gặp gồm:

• Quyền về lối đi qua, khi một thửa đất bị vây bọc không có lối ra đường công cộng.
• Quyền về cấp, thoát nước qua thửa đất liền kề khi địa thế buộc nước phải chảy qua.
• Quyền về tưới tiêu trong canh tác.
• Quyền mắc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản của người khác.

Ví dụ quen thuộc nhất là nhà trong hẻm sâu phải đi nhờ qua phần đất của nhà phía ngoài. Chủ thửa đất bị vây bọc có quyền yêu cầu một lối đi hợp lý, và chủ thửa đất kia không được tùy tiện chặn lối. Đây là loại tranh chấp rất dễ phát sinh nếu mua bán mà không kiểm tra trước.

Vì sao môi giới cần phân biệt hai nghĩa này

Lẫn hai nghĩa có thể khiến bạn tư vấn sai và bỏ lọt rủi ro. Khi bán một căn nhà liền kề trong khu đô thị, thứ khách quan tâm là loại hình, pháp lý sổ và tiện ích. Nhưng khi bán một thửa đất hay căn nhà nằm trong ngõ, trong hẻm, thì quyền đối với bất động sản liền kề mới là thứ quyết định: lối đi có đảm bảo pháp lý không, có bị chủ đất ngoài chặn được không, cấp thoát nước ra sao.

Một sản phẩm đẹp nhưng vướng lối đi không rõ ràng có thể mất giá hoặc kẹt thanh khoản. Vì vậy đọc kỹ hiện trạng và giấy tờ là bắt buộc, đúng tinh thần của pháp lý bất động sản cơ bản mà người làm nghề phải nắm. Khi gặp các từ lạ trong hồ sơ, bạn có thể tra nhanh ở bài thuật ngữ bất động sản để theo kịp.

Nhà liền kề có hợp với người mới bán không

Hợp, và đây thường là một trong những loại hàng dễ vào nhất với người mới. Nhà liền kề và nhà phố nằm ở phân khúc nhu cầu ở thực lớn, dễ hình dung, dễ dẫn khách đi xem, không kén như văn phòng hay căn hộ hạng sang ở khu lõi trung tâm. Nếu bạn còn lạ khái niệm khu trung tâm đắt đỏ, có thể đọc thêm CBD trong bất động sản để thấy bức tranh phân khúc.

Bắt đầu từ sản phẩm dễ tiếp cận giúp bạn tích lũy giao dịch và kinh nghiệm nhanh hơn, rồi mới tiến lên hàng giá trị cao. Nếu bạn đang tính bước vào nghề, hãy xem các cơ hội nghề bất động sản đang tuyển để chọn nơi được đào tạo và cấp hàng bài bản. Nắm chắc một khái niệm tưởng đơn giản như bất động sản liền kề, hiểu cả nghĩa loại hình lẫn nghĩa pháp lý, là điểm cộng cho thấy bạn làm nghề nghiêm túc ngay từ đầu.